Cùng một buổi sáng, trong cái ngõ nào đó trên con phố nào đó ở khu Đông Thành, Đậu Bảo Tuyền còn chưa ăn sáng đang kéo xe đạp ra khỏi nhà chứa, đi về phía sạp bánh bao quẩy nóng ở đầu phố, trong lòng mắng thằng nhóc con Đậu Ức Từ.

Trời vừa mưa xong, thu lão hổ (1) trở nên uể oải, không khí vô cùng ẩm ướt lạnh lẽo, tinh thần đám gà trong lồng của nhà nhà ảnh hưởng theo, gáy đến là vui vẻ, nghe đã cả tai.

Chủ sạp là một người phụ nữ đã ngoài bốn mươi, quấn tạp dề đầy dầu mỡ, bao tay cũng đầy dầu mỡ, tuy vậy nhưng gần bùn mà chẳng hôi tanh mùi bùn, nhìn kĩ vẫn sẽ thấy được chút gì đó của vẻ đẹp đã bị năm tháng và cuộc đời che lấp. Vừa nhìn thấy Đậu Bảo Tuyền, chị lập tức chào hỏi rất nhiệt tình, lẫn thêm chút ngại ngùng, tiếng Phổ Thông nói ngượng nghịu mà chân chất:

“Bác Đậu đến rồi ạ, bác ngồi đi, để em rót cho bác bát canh thịt bò uống cho ấm người.”

Đậu Bảo Tuyền dừng xe ở góc tường, giở ghế gập ra, ngồi bắt chéo chân, vui vẻ nói:

“Không vội, cô cứ làm tiếp đi, khỏi lo cho tôi.”

Đều là hàng xóm cùng ngõ cả, một người khách nhiều chuyện nào đó đứng trước sạp đợi mua bữa sáng nói:

“Đãi ngộ của bác tốt thật đấy, sắp theo kịp hoàng đế rồi.” Lại chuyển hướng quay sang bà chủ sạp đang bận rộn: “Ê, Tiểu Tôn, tôi nói này, trời vừa sáng tôi đã đến chỗ chị mua đồ ăn sáng rồi, sao tôi không có canh để uống cho ấm vậy?”

Bà chủ sạp không biết đấu võ mồm, chỉ biết cười thẹn:

“Có tất, có tất mà.”

“Ông uống đi, cái miệng này của ông ấy à, uống nhân lúc còn nóng có khi lại phải đi nhà xí ấy chứ, phí của lắm.” Lão ngoan đồng (2) Đậu Bảo Tuyền không chịu lép vế, đều đến tuổi làm ông nội cả rồi, thằng nào sợ thằng đấy làm cháu.

Thân nên mới ghẹo, hàng xóm với nhau tám bừa vài câu, chẳng ai thèm để bụng, mọi người cười rộ lên, mua xong bữa sáng, chọc nhau chút xíu rồi ai về nhà nấy.

Một chốc sau, chị Tôn bưng canh thịt bò, bánh bao và quẩy ra cho Đậu Bảo Tuyền, vẫn theo lệ cũ, cho nhiều rau thơm và tương ớt, còn đẩy cuộn giấy ăn tới trước mặt bác, dè dặt bấu một góc tạp dề:

“Bác Đậu, em cảm ơn bác nhiều về chuyện con em nhé, hôm qua đã đi học rồi. Tối nay bác có thời gian không, em muốn mời bác bữa cơm.”

Đậu Bảo Tuyền không ngờ chị lại nói chuyện này, vỡ lẽ “ài” một tiếng:

“Hàng xóm với nhau cả, tôi chỉ giúp một tay thôi. Cô một thân một mình nuôi con không dễ dàng, chúng tôi không giúp thì chẳng nhẽ bấy nhiêu năm qua ăn miễn phí của cô rồi hay sao?”

Chị Tôn vẫn tiếp tục nài, chị chẳng có gì khác ngoài sự bướng bỉnh ngoan cường của phụ nữ nông thôn:

“Không được, đi học ở Bắc Kinh nào phải chuyện nhỏ, phiền bác quá rồi, nếu bác không nể mặt thì chính là khinh mẹ con em tới từ nơi khác.”

Cái nồi này khiến Đậu Bảo Tuyền dở khóc dở cười, bác vốn định nói, “không thì bữa sáng ngày mai cô miễn tiền cho tôi xem như cảm ơn, được không?”, còn chưa kịp mở miệng, điện thoại trong túi quần đã rung lên. Bác lấy ra xem, xòe hai tay:

“Đấy, tối nay không được thật mà, con trai tôi nó về. Để hôm khác, hôm khác nói nhé.”

Hôm nay Trì Tâm Tâm đến sớm hơn Đậu Ức Từ, ngồi ở chỗ mình cố ý diễn vẻ an phận thủ thường, đáng tiếc cuối cùng vẫn không qua được mắt thần của trưởng phòng, sữa đậu nành mới uống một nửa, ghế còn chưa ngồi nóng đít đã bị đẩy ra ngoài, mặt mày xám xịt đi tới phòng đọc tham gia lao động cải tạo.

Không có chị ngồi cạnh, hiệu suất của Đậu Ức Từ tăng cao, trước giờ nghỉ trưa đã hoàn thành công việc trước mắt. Buổi chiều họp xong, cậu liền cầm bình nước đến tầng ba, ngồi sau quầy tư vấn, đợi mục tiêu xuất hiện.

Không phải Tư Triết đã nói rồi sao, trước tiên cần quan sát.

Cả tầng ba được phân làm năm khu lớn có thể đi lại tự do, trung tâm dịch vụ ở giữa, vào ngày hành chính độc giả không nhiều, nhưng vẫn sẽ có người cần giúp đỡ, mượn bút, mượn giấy, mượn kính lúp, không biết sử dụng thiết bị cá nhân, từ lúc Đậu Ức Từ ngồi xuống đến nay liên tục có câu hỏi. Cậu vẫn luôn để mắt đến thang máy gần khu hai nhất, một tiếng trôi qua chỉ đọc được ba dòng sách. Tới lúc không nhịn nổi nữa, Đậu Ức Từ đành đứng lên đi vệ sinh, khi quay về liền thấy ở hàng N-Z trong khu đọc đã có thêm một người, trên tay vẫn là quyển Địa chất vỏ Trái Đất được nhà xuất bản Công Nghiệp Cơ Giới phiên dịch và xuất bản năm 2012, đọc được ⅔ rồi. 

Đậu Ức Từ giả vờ đang đi sắp xếp kiểm tra, sờ Đông sờ Tây ngó ngó nghiêng nghiêng, từng bước tiến đến gần anh chàng kia. Ánh sáng hắt qua cửa sổ không quá mạnh, rất thích hợp để ngồi ngâm thơ hoặc đọc sách. Cậu tới gần mới phát hiện nước da người này khá trắng, trông chỉ tầm hai sáu, hai bảy, chưa đến ba mươi, vẻ ngoài ăn mặc bình thường, không có gì đặc biệt, nhưng dễ khiến người ta nảy sinh hảo cảm, chắc là khí chất của một trí thức, vô cùng sạch sẽ ôn hòa. Anh ta rất chuyên chú, Đậu Ức Từ để ý anh ta lật sách rất nhẹ nhàng, đầy yêu thương, mười ngón tay thon dài, rõ ràng từng khớp, là một đôi tay đẹp, trời sinh để cầm sách chứ không phải làm gì khác.

Thầy giáo? Kiến trúc sư? Lập trình viên? Đậu Ức Từ có chút hiếu kì về nghề nghiệp của anh ta.

Bị người ta nhìn hồi lâu rốt cuộc cũng sẽ phát hiện ra. Đậu Ức Từ đúng là không có tố chất làm đặc vụ, người ta vừa nhìn lên đã chuyển sang hướng khác, rồi lại không kìm được mà liếc về, bộ dạng thấp thỏm như ăn trộm thế muốn làm người ta không nghi ngờ cũng khó. Cũng may người ta không để bụng, tiếp tục cúi xuống đọc sách, vẫn như thường lệ, ngồi đến sáu giờ mới về. Đậu Ức Từ về quầy tư vấn ngồi, mắt thấy đối phương lướt qua trước mặt mình, muốn gọi một tiếng, nhưng miệng như bị dán keo 502 vậy, không tài nào mở ra nổi.

Nhiệm vụ điều tra đầu tiên thất bại, thu hoạch bằng không.

Chuyện này không thể vội được, Đậu Ức Từ lấy câu cửa miệng của lão Đậu an ủi bản thân, rất nhanh đã hết rầu rĩ.

Với cả cậu vẫn còn việc quan trọng hơn phải làm.

Lợi ích của chuyện đi làm ở đơn vị chính là sẽ được phát gì đó vào các dịp lễ Tết, thời của lão Đậu không phải gạo mì dầu thì là lò nướng, lò vi sóng, chăn ga gối đệm, v.v… Đến thời của Đậu Ức Từ, công đoàn với hội học thuật đều lười đi rồi, động tí là tặng đồ bằng thẻ mua hàng tại siêu thị cho xong, giá trị hiện kim không bao nhiêu. Đậu Ức Từ đi làm được hai năm, thứ đắt nhất đem về là một cái cặp lồng giữ nhiệt TAFUCO, hoặc là quà tặng kèm của doanh nghiệp khi hợp tác với thư viện. Cách Đậu Ức Từ xử lí đồ không dùng tới là dúi cho lão Đậu, dù sao phòng trống có để làm gì đâu.

Đậu Bảo Tuyền tưởng Đậu Ức Từ tới trả xe, ai ngờ vừa mở cửa đã thấy con trai tay xách nách mang nào gà nào vịt nào cá nào hải sản, hết đùi dê, bít tết đến thịt ba chỉ, rau củ các kiểu mỗi loạn một ít. Thằng nhóc này được lắm, cứ như không cần tiền nữa vậy, mua gì mua một đống.

“Anh thế này là đang tích trữ cho đại họa ba năm, ăn không no hay là sao ạ?” Bác vừa cằn nhằn vừa vội đỡ đồ từ tay Đậu Ức Từ sang, cân thử: “Trong nhà có chỗ để không chẳng nhẽ anh không biết hả? Đống này ăn đến Tết cũng được luôn đấy.”

Tám giờ Đậu Ức Từ mới tan làm, dạo siêu thị đã hết hơn một tiếng, không kịp nói rõ, vào đến nhà nhanh chóng thay dép rửa tay, xắn tay áo vào bếp.

“Không phải mua cho bố đâu ạ.”

“Sao nào? Hóa ra không phải mua biếu tôi à?” Đậu Bảo Tuyền nhòm vào nhìn Đậu Ức Từ bỏ rau củ vào bồn rửa, đầy một mặt chán ghét.

“Mua biếu bố mà, nhưng chẳng phải bố không ăn đồ mang tới miễn phí sao ạ?” Đậu Ức Từ trừng mắt với bố mình một cái, mặt cũng lộ vẻ chán ghét y hệt: “Con chỉ cho bố một chiêu nhé, bố truyền hết tay nghề nấu ăn cho con đi, thế là hòa rồi.”

Đậu Bảo Tuyền nhìn con trai như nhìn người ngoài hành tinh:

“Anh làm gì đấy? Đầu óc có bị hỏng hóc chỗ nào không thế?”

Đậu Ức Từ cũng không giải thích, chỉ giục bác:

“Mau mau mau, từ ngày mai trở đi, mỗi ngày ba món, bố làm cho con xem với, con làm trợ thủ cho bố.”

“Hử?” Đậu Bảo Tuyền chưa kịp từ chối đã bị Đậu Ức Từ kéo đi, đối mặt cả bồn nào thịt nào rau, bất đắc dĩ đeo tạp dề lên.   

Đậu Ức Từ đứng một bên nhìn Đậu Bảo Từ thao tác nhuần nhuyễn, rửa rau đặt rau, đổ dầu làm nóng chảo, không chậm trễ bên nào, thái đậu phụ mảnh như sợi tóc, bỗng hỏi bâng quơ:

“Bố biết làm cách nào để rán trứng bằng dầu oliu mà không cho dầu bắn ra ngoài không ạ?”

“Đợi dầu nóng rồi thì giảm nhỏ lửa rán.” Đậu Bảo Tuyền hơ tay trên mặt nồi, thấy độ nóng đã vừa đủ. “Còn đánh đố tôi nữa à? Bố anh mà không có mấy ngón nghề này thì làm sao nuôi anh lớn tưng đây được hả?”

Máy hút mùi kêu inh ỏi, rau đã được bỏ vào nồi. Một lúc sau, thấy Đậu Ức Từ không nói nữa, Đậu Bảo Tuyền thầm thở dài một tiếng, cầm muôi, nhấc nồi, xúc rau xào ra đĩa, bê tới trước mặt Đậu Ức Từ rồi tiếp tục ba hoa:

“Nhìn xem, sắc, hương, vị này, tuyệt vời! Nói cho anh biết, tay nghề này của tôi chỉ truyền cho con gái, không truyền cho con trai đâu. Muốn học thì mau tìm giúp tôi một cô con dâu về đây!”

Đậu Ức Từ vẫn chưa ăn tối, chỉ ngửi mùi thôi bụng đã kêu gào, nhân lúc Đậu Bảo Tuyền không để ý, gắp một miếng thịt bỏ vào mồm, nóng đến mức không nói rõ nổi lời.

“Vậy bố cứ xem con như con gái sắp đi lấy chồng là được.”

Chú thích: