Lương của thủ thư không cao, đại đa số những người chen chúc vỡ đầu để vào đây chẳng qua chỉ vì công việc liên quan đến ngành biên tập, rất hiếm thấy các “đấng tai to mặt lớn” về học thuật có lòng nhiệt thành và tinh thần cống hiến như Trì Tâm Tâm, quá nửa là sinh viên tốt nghiệp ngành quản lí thư viện như Đậu Ức Từ. Lợi ích lớn nhất trong chuyện một đám chuyên văn sợ xã hội làm việc chung là quan hệ giữa người với người đơn giản, ít rắc rối.

Đương nhiên cũng có mặt xấu — tất cả đều không giỏi toán lắm.

Ví dụ như Đậu Ức Từ, thi đại học xong liền đóng gói toàn bộ kiến thức toán lí hóa suốt chín năm thực hiện nghĩa vụ giáo dục trả lại cho các thầy cô, bây giờ mà cần cộng trừ cơ bản thì dưới mười dùng tay, trên mười dùng máy tính, phức tạp hơn thì chỉ có thể đi hỏi Trì Tâm Tâm.

Trì Tâm Tâm khó khăn lắm mới tìm được cơ hội về văn phòng xử lí đống đồ ăn vặt mình tích trữ lại bị Đậu Ức Từ bắt phải giúp cậu tính tỉ lệ và tổng số tiền đặt sách, chị còn đang nhai nửa miếng bánh Uy Hóa trong miệng, chỉ nhìn lướt qua, chưa đầy ba phút đã xong. Không phải mới thấy lần đầu nhưng Đậu Ức Từ vẫn thán phục:

“Chị giỏi ghê ấy!”

“Nhà triết học cũng cần học toán, vì chúng tôi bắt buộc phải thoát khỏi hiện tượng vạn biến mênh mông tựa biển lớn, nắm bắt lấy tinh túy chân chính, cũng là để vượt qua lối tắt của chân lí và sự tồn tại vĩnh cửu.” (1) Trì Tâm Tâm tự tin lắc đầu, đột nhiên từ học bá nhảy phắt sang đồ mê trai: “Ê, chuyện của chị thế nào rồi? Chẳng giấu gì cậu, hai hôm nay chị đều mơ thấy được thảo luận Kant và Spinoza với anh ấy, cậu nhất định phải giúp chị thực hiện ước mơ đấy.”

Đậu Ức Từ:

“…”

“Nếu chị không thể nói chuyện tử tế, giấc mơ thành hiện thực rồi cũng sẽ bị chị phá vỡ thôi…”

Trên mặt Trì Tâm Tâm hiện rõ bốn từ “cậu hiểu cái rắm”:

“Thế nên cậu còn độc thân là có lí do cả, con gái biết làm nũng mới được yêu thích chứ, kiểu nhân vật này đang thịnh hành trên phim truyền hình lắm.”

Đậu Ức Từ tưởng tượng dáng vẻ làm nũng của người nào đó:

“Em vẫn thích người độc lập kiên cường hơn.”

Vừa nói dứt lời, cái vị “độc lập kiên cường” đó đã nhắn tin tới. Đậu Ức Từ nhìn điện thoại một cái, nhanh chóng soi bóng trên màn hình máy tính đen ngòm, chỉnh lại đầu tóc, áo sơ mi, bỏ kính ra rồi lại đeo lên, đeo lên rồi lại bỏ ra, lên lên xuống xuống, cuối cùng vẫn bỏ vào ngăn kéo, đứng lên định đi ra ngoài.

“Đi đâu thế? Không ăn cơm à?” Trì Tâm Tâm hoàn toàn không để ý tới hàng loạt động tác nhỏ của cậu, bóc thêm một gói mứt hoa quả nữa.

Đậu Ức Từ học theo cách nói của chị, đáp:

“Em cũng phải đi đấu tranh giác ngộ đây, chị cứ ở đây mơ hão đi.”

Hôm nay Tư Triết mặc chiếc áo bomber mới mua đó, màu nâu sậm của da bò đập vào mắt, thiết kế khỏe khoắn chắc chắn khiến anh chín chắn hơn so với tuổi thật, anh đứng cúi đầu bấm điện thoại ở nơi cửa chính rực rỡ ánh nắng nhất, đừng nhắc những người qua đường ra ra vào vào, đến bảo vệ cũng không kìm được phải nhìn anh miết.

Đậu Ức Từ mang tâm thế “nhìn nữa cũng vô ích, anh ấy là của tôi” chẳng biết từ đâu tới đi nhanh hơn, đến bên cạnh anh, vỗ vào anh một cái.

“Đi bộ sang à?”

Tư Triết quay đầu lại, vừa nhìn thấy Đậu Ức Từ liền cười, mắt sáng răng trắng, muốn người ta chết hay gì.

“Đúng thế, chân dài mà, chỉ đi có năm phút thôi.” Đôi lúc không khiêm tốn cũng không hề làm người khác thấy khó chịu.

Hai người nhìn nhau giây lát, Đậu Ức Từ đang định nói đi thôi, còn đứng đây làm gì thì thấy Tư Triết hơi nghiêng đầu quan sát cậu như phát hiện ra thứ gì thú vị, vừa suy nghĩ vừa ra kết luận:

“Cậu không đeo kính vẫn đẹp hơn, khiến người ta đau lòng.”

Biểu cảm như vô ý, lại thêm giọng nói tự nhiên trầm xuống, Đậu Ức Từ không hề phòng bị, tựa thiếu nữ vừa bị người ta vạch trần tâm sự, trong chốc lát cả mặt liền nóng hừng hực như lò nướng.

“Ò.”

Ò ò ò, chỉ biết ò. Người ta khen mày đấy, mày không biết nói gì khác hả?

Đậu Ức Từ thầm phê bình bản thân. Lúc ở nhà thỉnh thoảng cậu cũng không đeo kính, nhưng hôm nay thì khác, hôm nay là cố tình không đeo vì ai đó, mà nếu người ấy không phát hiện ra, cậu chắc chắn sẽ thất vọng, đằng này phát hiện rồi cậu lại thấy xấu hổ, không phải gượng gạo mà là cái kiểu thấy ngọt ngào đó.

Đậu Ức Từ, mày bình tĩnh, bình tĩnh một chút.

Xung quanh thư viện rất ít quán ăn, lựa chọn chỉ có một quán mì tương đen (2) và một quán cá sốt chua cay. Đậu Ức Từ muốn ăn cá, nhưng Tư Triết chê nặng bụng, sẽ ảnh hưởng đến ca chiều.

Quán mì tương đen rất nhỏ, chia làm hai tầng, trừ mì ra còn có trà bát lớn và vịt cắt lát, các bàn đều đặt ghế dài, cột chạm xà khắc, đèn lồng treo cao, mang chút phong cách của Bắc Kinh xưa. Mì nấu chín, trụng qua nước sôi rồi cho vào bát, rau ăn kèm rưới nước tương quyện sánh, là cách làm chính thống, mùi cũng thơm, chỉ là vị quá thường, không thể dỗ dành hai đứa trẻ Bắc Kinh này.

Đậu Ức Từ trộn mì, nghĩ tới nghĩ lui, quyết định chủ động tìm chủ đề nói chuyện.

“Hạ Môn có món gì ngon không?” Hết ăn rồi lại đến ăn, mày hết thuốc chữa rồi.

“Cũng kha khá, hàu biển rán, mì Sha Cha (3), v.v… chủ yếu là hải sản.” Cách ăn mì của Tư Triết rất ra dáng người Bắc, áo khoác vừa cởi, cà vạt vừa nới, tay áo xắn lên khuỷu, vừa thoải mái vừa lịch thiệp, dù đồ ăn không ngon nhưng cách anh ăn vẫn mang đến cảm giác ngon lành thịnh soạn. 

“Anh đã quen khẩu vị bên đấy chưa?”

“Tôi còn tạm, bố mẹ tôi ăn mãi không quen. Hai ông bà đều thích ăn mì, bột bên đấy không dai, chỉ hợp gói há cảo hoành thánh thôi.”

“Ưm, vậy lần này về đây ăn nhiều chút.”

Hay lắm, chủ đề đã đi vào ngõ cụt. Đậu Ức Từ vốn muốn hỏi trừ ăn ra, anh ở bên đó sống ra sao? Khi xưa sao lại chuyển đi? Sau này còn quay lại không? Có khả năng… ở lại không?

Phải nói thế nào đây…

“Bao giờ đi nhé?” Tư Triết dường như không phát giác, uống một ngụm trà, bỗng nhiên hỏi.

Hồn vía Đậu Ức Từ còn đang trên mây, cậu không kịp phản ứng, ngẩng đầu lên mơ màng “hử” một tiếng.

Tư Triết rút giấy ăn lau miệng, cười rồi lặp lại lần nữa:

“Tôi hỏi bao giờ cậu đi nhé. Phúc Kiến là nơi rất có bề dày văn hóa, chỉ số hạnh phúc rất cao, lúc nào có cơ hội qua đó, tôi dẫn cậu đi thăm thú khắp nơi, cậu xem thử xem có thích không.”

Đi Phúc Kiến á? Anh ấy đang… mời mình sao?

Đậu Ức Từ lớn bằng ngần này rồi, ngoại trừ hồi bốn tuổi đi Tây An với lão Đậu một lần ra, nơi xa nhất từng đến là đảo Tần Hoàng, núi Phòng với Thông Châu cũng xem như đi du lịch. Không phải cậu chưa bao giờ nghĩ đến việc đi đến một nơi xa hơn, mùng một tháng năm, mùng một tháng mười, nghỉ Tết, vào mỗi kì nghỉ bị lãng phí vào ngủ nướng cậu đều nghĩ, nhưng chỉ là nghĩ thôi.

Còn về thích hay không thì sao có thể không thích? Đậu Ức Từ tưởng tượng về nơi có gió biển, có những hòn đảo nhấp nhô, có cò trắng, và quan trọng nhất là có anh, lần đầu cảm nhận được từ sâu thẳm trong tim trỗi dậy một thứ mang tên khát vọng, là ham muốn, là khoảng cách, là sức mạnh với một người, một trái tim, một thành phố, nhưng thích thì sao chứ, cậu đâu thuộc về nơi ấy, cậu cũng chỉ là khách qua đường.

“Để sau hẵng tính.” Cậu không nói được cũng không nói không được, Tư Triết cũng không gặng hỏi.

Buổi chiều có thêm sách mới, phải sắp xếp lại kho, vốn đây là việc của bên bán sách, nhưng bên đó bận đột xuất không có thời gian, lại không thể trì hoãn quá lâu làm lỡ kì sách mới, chỉ đành để thủ thư tự mình ra tay. Ăn trưa xong, về đến thư viện, Đậu Ức Từ đi chuẩn bị, Tư Triết tìm thấy bàn trống bên cái khu đã sắp sụp của cậu, ngồi đó viết bài, bên cạnh còn có một cốc trà nóng và một viên socola.

Đậu Ức Từ đi giày vải trắng, bên ngoài sơ mi đồng phục là một chiếc tạp dề màu đen, trong túi áo để bút cùng công cụ lặt vặt, đeo găng tay, đẩy xe sách từ bên cạnh đi qua như những cô cậu lén để đồ ăn vặt cho crush lên trên bàn vậy, vừa có chút căng thẳng vừa có chút ngại ngùng, Tư Triết trông thấy thế rung rinh lỡ nhịp, cảm giác như trở về thời cấp hai.

Vậy là anh nắm viên socola đó trong lòng bàn tay, mãi đến khi sắp tan mới lén la lén lút bóc ra, lén la lén lút bỏ vào mồm. Sự ngọt ngào vụng trộm này, sau khi trưởng thành khó lắm mới được thưởng thức lại.

Nắng chiều hắt vào qua lớp cửa kính, khiến mọi thứ xung quanh trở nên dịu dàng, tạp âm cũng biến mất. Tư Triết thấy thư giãn hơn bao giờ hết, mỗi lần viết xong một đoạn đều không khỏi ngẩng đầu lên ngó nghiêng bốn phía, lần nào cũng tìm được bóng hình rõ ràng rất im lặng lại cứ mãi chiếm đóng trí óc anh, quấy nhiễu tư duy anh ấy ở một góc khác.

Một tiếng sau, xong việc, Tư Triết khẽ vươn mình, vận động đốt sống cổ nhìn ngó một vòng, không thấy người đâu, bèn đứng dậy đi đến từng hàng sách tìm, chỉ tìm thấy xe đẩy và cái thang đang dựng trước giá sách mĩ thuật. Đậu Ức Từ không có ở đây, chắc là có việc đột xuất nên đi rồi.

Thang này là mẫu gấp được hình chữ nhân, nhỏ gọn tiện lợi, có thể nhấc bằng một tay. Tư Triết nghĩ ngợi một lúc, quay về lối đi ngó trái nghiêng phải một phen, không biết nghĩ ra gì, đột nhiên cong miệng cười, nhân lúc không có ai, nhanh chóng gập thang lại, kéo nó vào phòng chứa đồ phía sau.

Chú thích: